QUANTUM
Αναζητώντας την Αλήθεια πέρα απ' την εφήμερη Γνώση...
Παρασκευή 23 Ιανουαρίου 2026
Απόλυτα ή σχετικά;
Κυριακή 11 Ιανουαρίου 2026
Aspects of Relativity in Flat Spacetime | Springer
In the world of Physics, symmetry is not just a matter of aesthetics. Indeed, symmetry is a dynamical aspect of most (if not all) physical theories, where it is realized as invariance under certain sets of transformations. And, as is often the case, the requirement of symmetry is intimately related to the physical principles upon which a theory is built. Special Relativity, which is the subject of this short book, is the theory of Lorentz symmetry in flat spacetime. This symmetry is understood as form-invariance (covariance) of mathematical equations expressing physical laws, under transformations produced by the Lorentz group. After examining the basic Lie-group and Lie-algebraic characteristics of this group, the transformation rules leading to a covariant formulation of both mechanics and electrodynamics are studied. As a special topic, the independence problem for Maxwell’s equations is revisited in the light of the covariant form of the Maxwell system, by viewing this system as a Bäcklund transformation relating the wave equations for the electric and the magnetic field. To make the book suitable for self-study, all end-of-chapter problems are accompanied by detailed solutions.
Τρίτη 6 Ιανουαρίου 2026
Ο πρώτος νευτώνειος νόμος δεν είναι πόρισμα αλλά προϋπόθεση ισχύος του δεύτερου!
Ο πρώτος νόμος του Νεύτωνα (νόμος της αδράνειας) είναι στ' αλήθεια μία ειδική περίπτωση του δεύτερου νευτώνειου νόμου.
Σάββατο 27 Δεκεμβρίου 2025
Λίγες σκέψεις για την "Τεχνητή Νοημοσύνη"
Ανήκω σε εκείνους που δεν ενθουσιάζει η ιδέα της "Τεχνητής Νοημοσύνης" (ΤΝ), ιδιαίτερα όταν αυτή υποκαθιστά, σε ατομικό επίπεδο, την ανθρώπινη πνευματικότητα, και, σε διαπροσωπικό, την ανθρώπινη επικοινωνία. Σε ό,τι αφορά την πρώτη περίπτωση, θεωρώ απαράδεκτο να αποκτά κάποιος τη δυνατότητα να υπογράφει κείμενα (συχνά, μάλιστα, με ακαδημαϊκή σφραγίδα) τα οποία δεν προέρχονται από προσωπικό πνευματικό μόχθο αλλά είναι προϊόντα της πληροφορικής επιστήμης!
Θα πρέπει, όμως, να σταθούμε κριτικά απέναντι στη βεβαιότητα που εκφράζουν κάποιοι για τα "αλάνθαστα αναγνωριστικά σημάδια" της ΤΝ στη σύνταξη κειμένου. Και θα εστιάσω εδώ στη χρήση της παύλας (–), η οποία θεωρείται όχι απλώς "ύποπτη" αλλά και "αποδεικτική" για τη συμμετοχή τής ΤΝ στη συγγραφή.
Είμαι από εκείνους που χρησιμοποιούν συνειδητά την παύλα στα κείμενα, και μάλιστα αρκετά συχνά. Έτσι όπως εγώ, τουλάχιστον, αντιλαμβάνομαι το ζήτημα, η παύλα υποκαθιστά την παρένθεση όταν το περιεχόμενο κείμενο έχει μεγαλύτερη σημασία για το νόημα της φράσης, σε σχέση με το δευτερεύον κείμενο που, φυσιολογικά, θα τοποθετούσαμε μέσα σε παρενθέσεις. Ένα παράδειγμα:
Η πολιτική κατάσταση – ιδιαίτερα, μάλιστα, σε ό,τι αφορά τα ζητήματα της οικονομίας – αποτελεί αντικείμενο έντονου προβληματισμού στη χώρα μας (δείτε τον σχετικό πίνακα πιο κάτω).
Έτσι, ας αποκαταστήσουμε την "τιμή" της παύλας στη σύνταξη κειμένου, και ας μην αντιμετωπίζουμε με αδικαιολόγητη καχυποψία τους συντάκτες που την χρησιμοποιούν!
Είναι απόλυτα αξιόπιστη η ΤΝ στην παροχή πληροφορίας; Ξεκάθαρα όχι! Ένα τεστ που έκανα, κυριολεκτικά με σόκαρε...
Πριν λίγα χρόνια έγραψα ένα επιστημονικό άρθρο [1] σε συνεργασία με τον συνάδελφο και καλό μου φίλο, Αριστείδη Μαγουλά. Σε αυτό επιχειρηματολογούσαμε υπέρ της ανεξαρτησίας των εξισώσεων που εκφράζουν τους θεμελιώδεις νόμους του ηλεκτρομαγνητισμού. Στο πρώτο μέρος του άρθρου παραθέσαμε τις απόψεις όσων αρνούνται την ανεξαρτησία αυτή, με σκοπό να αναδείξουμε τα αδύνατα σημεία των χρησιμοποιούμενων επιχειρημάτων.
Ζήτησα από την ΤΝ πληροφορίες γι' αυτό το άρθρο, και τι "έμαθα"; Ότι οι Papachristou και Magoulas "απέδειξαν" ότι οι εξισώσεις του ηλεκτρομαγνητισμού δεν αποτελούν σύστημα ανεξάρτητων εξισώσεων! Δηλαδή, η ΤΝ δεν κατάλαβε ότι τα στοιχεία που παρατίθενται στο πρώτο μέρος του άρθρου δεν εκφράζουν τις απόψεις των συγγραφέων, αλλά ακριβώς εκείνες τις απόψεις που οι συγγραφείς επιχειρούν να... καταρρίψουν!
Συμπέρασμα: Ας είμαστε προσεκτικοί, τόσο με την ΤΝ όσο και με εκείνους που ισχυρίζονται ότι έχουν το "ταλέντο" να την εντοπίζουν πάντα. Στον σημερινό πολύπλοκο κόσμο, ακόμα και η ίδια η βεβαιότητα έχει πάψει να είναι... βέβαιη!
Δευτέρα 22 Δεκεμβρίου 2025
Επιστήμη, φιλοσοφία και στοχασμοί | επιλογή κειμένων
Επιλογή δημοσιευμένων κειμένων στην εκλαϊκευμένη επιστήμη, τη φιλοσοφία και την πολιτική






